Miltvuur bij mensen wordt veroorzaakt door omgang met besmette dieren of producten van besmette dieren. Het is zeer onwaarschijnlijk dat een geïnfecteerd mens een ander besmet. Infectie van dier naar mens kan via de huid gaan of via ademhaling. Ook het eten van besmet vlees draagt de ziekte over.

Besmetting bij mensen
De ziektesymptomen hangen van de besmettingsweg af. Via de huid komt de bacterie meestal binnen doordat een wond in de huid in contact komt met besmette dieren of dierlijk materiaal (zoals wol of huid). In eerste instantie ontstaat een bult die lijkt op een insectenbeet maar binnen twee dagen wordt dit een blaasje met vloeistof erin dat verandert in een zweer. De zweer doet geen pijn en heeft een karakteristieke zwarte plek (afstervend weefsel) in het midden. De infectie kan goed aangepakt worden met antibiotica. Maar wanneer dit niet gebeurt, kan de patiënt hier dood aan gaan. Ongeveer 20 procent van onbehandelde gevallen overlijdt.

De Bacillus Antracis

Bij het eten van besmet voedsel kunnen de darmen besmet raken en treedt er een acute
ontsteking van de spijsverteringsweg op. Misselijkheid, overgeven en verlies van eetlust gaan snel over in ernstige klachten van buikpijn, overgeven met bloed, koorts en diarree.
Het risico op overlijden is groter bij deze vorm van besmetting: in 25 tot 60 procent van de gevallen overlijdt de patiënt.

Het inademen van de bacterie is de meest levensbedreigende besmetting. Ook al veroorzaakt de besmetting in eerste instantie de symptomen van een gewone verkoudheid, na een aantal dagen treden er ernstige ademhalingsproblemen op wat kan resulteren in shock. De kans op overlijden is groot. Behandeling van deze vorm dient dus zo snel mogelijk te gebeuren. Besmetting via de luchtwegen is extreem zeldzaam.

De infectie
De sporen van de Bacillus anthracis zijn zo gevaarlijk omdat ze lang kunnen overleven in bijna elke omgeving. Zodra de sporen het lichaam binnendringen, gaat de bacterie zich razendsnel vermenigvuldigen wat resulteert in een infectie. Een bijzonder gevaarlijke eigenschap van de bacterie is dat het in staat is om een giftige stof te produceren, anthrax toxine. Dit toxine doodt de afweercellen van het lichaam en kunnen zo het verdedigingsmechanisme van het lichaam verstoren of zelfs tegenhouden. Wanneer de bacteriële sporen de longen zijn binnengedrongen, kunnen ze ook door hun geringe grootte hardnekkig achterblijven of verborgen zitten in de longen. Vaak is in dit geval een langdurige behandeling met antibiotica noodzakelijk (dit kan oplopen tot wel 60 dagen).

Behandeling en risicogroepen
Miltvuur kan behandeld worden met antibiotica. Vooral bij de ernstige luchtbesmetting moet dit wel zo snel mogelijk gebeuren. Wanneer de infectie niet wordt aangepakt, kan de patiënt overlijden.

Risicogroepen vormen personen die beroepshalve omgaan met besmet dierlijk materiaal. Bijvoorbeeld dierenartsen, veehouders, werkers in slachthuizen en leerlooierijen. Zo liepen in het verleden mensen werkzaam in de wolindustrie een hoog risico. Mensen die mogelijk in aanraking kunnen komen met plaatsen waar kadavers liggen zijn een mogelijke risicogroep, maar toch is het risico voor deze groep zeer klein omdat de miltvuur-bacterie bijna nooit op deze manier wordt overgedragen. Theoretisch hebben injecterende drugsgebruikers ook een verhoogd risico, wanneer heroïne, afkomstig uit gebieden waar deze ziekte veel voorkomt,verontreinigd is met de bacterie.

Voor zowel mens als dier bestaan er miltvuur vaccins (inentingen) . Deze zijn wel verschillend voor
mens en dier. Voor dieren is een levend verzwakt vaccin verkrijgbaar. Miltvuur is zo zeldzaam dat men vaccinatie van risicogroepen niet nodig acht.

Biologische oorlogsvoering
Anthrax of miltvuur is in het verleden gebruikt voor de ontwikkeling van biologische oorlogsvoering. In 1979 overleden in de Sovjet Unie overleden 66 mensen aan miltvuur doordat de bacterie per ongeluk ontsnapte uit een militair laboratorium. Irak schijnt een fabriek te hebben waar de Anthraxbacterie wordt gemaakt. Biologische oorlogsvoering is internationaal verboden. Tegenwoordig, worden in de Verenigde Staten bepaalde groepen militairen gevaccineerd tegen anthrax.

Bij biologische oorlogsvoering is besmetting van de lucht met de miltvuur-bacterie de meest bedreigende vorm. De bacterie kan in droge vorm verspreid worden via de lucht. Door het inademen van besmette lucht kan iemand al binnen 10 dagen sterven aan de gevolgen van de infectie.

Het ontwikkelen van een optimale vorm van de anthrax bacterie voor biologische oorlogsvoering is echter lastig. De sporen moeten verwerkt worden tot microscopisch fijn poeder. De verspreiding moet optimaal zijn, onder optimale condities van temperatuur en wind.

De anthrax-bacterie kan in verschillende vormen (stammen) voorkomen. In het laboratorium kunnen andere stammen ontwikkeld worden dan die in de natuur aanwezig zijn (en dus voornamelijk dieren besmet). De anthrax sporen die onlangs via een envelop in de VS enkele mensen besmette, waren hoogstwaarschijnlijk niet afkomstig uit de natuur, mede omdat besmetting via de lucht niet meer is voorgekomen in de VS sinds 1978. Onduidelijk is waar deze antraxbacterie-stam dan wel vandaan komt. De stam is echter zeer gevoelig gebleken voor antibiotica en besmetting met deze bacterie-stam dus goed behandelbaar.